Η Τζια (Κέα) αποτελεί έναν μοναδικό προορισμό για τους λάτρεις του καταδυτικού τουρισμού, καθώς στο βυθό της κείτονται τρία πλοία και ένα αεροπλάνο, τα οποία σημάδεψαν τη νεότερη ιστορία της: το αδελφό πλοίο του Τιτανικού, το νοσοκομειακό πλοίο «Βρετανικός» και το γαλλικό υπερωκεάνειο «Burdigala», το τροχήλατο ατμόπλοιο «Πατρίς» και ένα γερμανικό πολεμικό αεροπλάνο Junkers.
«BRITANNIC»
Το 1975, ανοιχτά από το λιμάνι της Κέας και σε βάθος 120 μ. ο Ζακ Κουστώ ανακάλυψε το ναυάγιο του πλοίου Βρετανικού, το οποίο βυθίστηκε από γερμανική νάρκη το Νοέμβριο του 1916, ενώ έπλεε με προορισμό το νοσοκομειακό σταθμό της Λήμνου.
Ο Βρετανικός, μήκους 269 μ., από τα μεγαλύτερα υπερωκεάνια της γραμμής του βορείου Ατλαντικού και αδελφό πλοίο του Τιτανικού, καθελκύστηκε το 1914. Με την έναρξη, όμως, του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, επιτάχθηκε από το Βρετανικό Ναυαρχείο και μετατράπηκε αμέσως σε πλωτό νοσοκομείο.
Παρά το γεγονός ότι ο σχεδιασμός του είχε βελτιωθεί σημαντικά μετά το ναυάγιο του Τιτανικού, το πλοίο βυθίστηκε σε 55 μόλις λεπτά. Ωστόσο, χάρις στον κατάλληλο σωστικό εξοπλισμό του, αλλά και στην κοντινή απόσταση με την Κέα, 1.300 περίπου επιβαίνοντες μπόρεσαν να διασωθούν, ενώ 30 μόνο έχασαν τη ζωή τους κυρίως λόγω της πρόωρης καθέλκυσης των σωστικών λέμβων και της συνέχισης λειτουργίας των μηχανών.
«S/S BURDIGALA»
Το Σεπτέμβριο του 2008 η καταδυτική ομάδα του Kea Dive Expedition ανέδειξε ένα άγνωστο ναυάγιο που είχε εντοπίσει τυχαία με τη χρήση πλευρικού σαρωτή ένα χρόνο πριν ο επίκουρος καθηγητής του τμήματος Γεωλογίας Πανεπιστημίου Πατρών Δρ. Γιώργος Παπαθεοδώρου, σε βάθος 70 μέτρων και σε απόσταση δύο περίπου μιλίων από το σημείο βύθισης του Βρετανικού. Πρόκειται για το γαλλικό επιταγμένο υπερωκεάνιο «S/S Burdigala», πρώην «S/S Kaiser Friedrich», κατασκευής του 1897 και μήκους 180 μ., το οποίο βυθίστηκε στις 14 Νοεμβρίου 1916, από νάρκη του ίδιου γερμανικού υποβρυχίου U73, που μόλις μία εβδομάδα μετά βύθισε το Βρετανικό.
«JUNKERS 52»
Κατά τη διάρκεια της αποστολής για την ανάδειξη του S/S Burdigala, ο πλευρικός σαρωτής εντόπισε σε μικρή απόσταση και σε βάθος 65 μ. ένα άγνωστο αεροσκάφος, το οποίο ταυτοποιήθηκε από την ίδια καταδυτική ομάδα μόλις την άνοιξη του 2009. Πρόκειται για το τρικινητήριο μεταγωγικό Junkers 52, με άνοιγμα πτερυγίων περίπου 26 μ. και μήκος ατράκτου περίπου 20 μ., από αυτά που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις του γερμανικού στρατού στο Αιγαίο και συγκεκριμένα στη μάχη της Κρήτης (1941) και στη μάχη της Λέρου (1943). Είναι το πιο καλοδιατηρημένο από τα τέσσερα παρόμοια αεροσκάφη που έχουν εντοπιστεί στα ελληνικά χωρικά ύδατα, το μοναδικό που επικάθεται σε οριζόντια θέση, με όλο του τον εξοπλισμό, άθικτο και ασύλητο.
Η θέση του αυτή μαρτυρά ότι οι κινητήρες του δεν ήταν σε λειτουργία κατά την πτώση και γι’ αυτό υποχρεώθηκε σε προσθαλάσσωση, το Σεπτέμβριο του 1943.
«ΠΑΤΡΙΣ»
Ένα βράδυ του Φλεβάρη του 1868, οκτώ χρόνια μετά την κατασκευή του, το πολυτελές ατμόπλοιο «Όθων» -που μετά την έξωση του βασιλιά Όθωνα, κατά παραγγελία του οποίου είχε ναυπηγηθεί στον ποταμό Τάμεση της Αγγλίας, μετονομάστηκε σε «Πατρίς»- έπεσε σε ξέρα ανοικτά του Κούνδουρου της Τζιας, στο ταξίδι του από Πειραιά προς Σύρο. Οι 500 σχεδόν επιβαίνοντες διασώθηκαν. Το ναυάγιο, που παρέμενε άγνωστο ακόμη και στους κατοίκους του νησιού, αποκαλύφθηκε μετά από 138 χρόνια και ύστερα από 30 και πλέον καταδύσεις, σε διάστημα τριών ετών. Το σκαρί του, μήκους 217 ποδών και 641 τόνων, βρέθηκε κομμένο στα δύο, σε βάθος μεταξύ 28 και 54 μέτρων. Το ναυάγιο είναι ίσως το μοναδικό τέτοιου τύπου στη Μεσόγειο. Οι εφημερίδες της εποχής το αποκαλούσαν «εκ των ωραιοτέρων, εάν μη το άριστον, των ατμόπλοιων της Ελληνικής Ατμοπλοϊκής Εταιρείας». Σήμερα θεωρείται ένα από τα δέκα καλύτερα σημεία κατάδυσης στην Ελλάδα.
Με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από τη βύθιση του «Βρετανικού” και του «Burdigala», ο Δήμος Κέας και ο Σύλλογος Φίλων Κέας, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, οργανώνουν σειρά εκδηλώσεων για την ανάδειξη των δύο βυθισμένων σκαριών σε ένα τριήμερο στα τέλη Σεπτεμβρίου – αρχές Οκτωβρίου. Απώτερος στόχος είναι να δημιουργηθεί κάποια στιγμή στο μέλλον ένα μουσείο για τα δύο πλοία και κυρίως να προχωρήσει η δυνατότητα υποβρύχιας επίσκεψης για τους λάτρεις των καταδύσεων, σε συνεργασία με την Εφορία Εναλίων Αρχαιοτήτων και το υπουργείο Πολιτισμού.
Πηγές: www.kathimerini.gr, www.destinationkea.com
