Ένα σημαντικό βήμα για την ανάδειξη της ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας της Θηρασιάς αποτελεί η ένταξη της πράξης «Κέντρο Τεκμηρίωσης Ιστορίας και Πολιτισμού Θηρασιάς» στο Πρόγραμμα «Νότιο Αιγαίο» 2021 – 2027 και στην Προτεραιότητα «Ολοκληρωμένη και βιώσιμη ανάπτυξη περιοχών», με Κωδικό ΟΠΣ 6057436 και συνολικό προϋπολογισμό 834.520 ευρώ, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Δήμου Θήρας.
Η απόφαση ένταξης εκδόθηκε από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου στις 9 Νοεμβρίου 2026, με δικαιούχo το Δήμο Θήρας.
Η πράξη χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Το έργο αφορά την κατασκευή και τον εξοπλισμό ενός σύγχρονου Κέντρου Πολιτισμού και Ιστορίας, συνολικής επιφάνειας περίπου 326 τ.μ., στην περιοχή του Μανωλά.
Πρόκειται για μια νέα πολιτιστική υποδομή που έρχεται να καλύψει ένα ουσιαστικό κενό στη Θηρασιά, δημιουργώντας έναν μόνιμο χώρο διάσωσης, τεκμηρίωσης και ανάδειξης της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς της.
Η Θηρασιά διαθέτει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ιστορικό και αρχαιολογικό πλούτο, από την προϊστορική περίοδο έως τη νεότερη ιστορία, καθώς και ξεχωριστή αρχιτεκτονική και πολιτιστική φυσιογνωμία. Το Κέντρο θα συμβάλει στην ανάδειξη αυτού του πλούτου, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς τους αρχαιολογικούς χώρους και τα ιστορικά μνημεία του νησιού και προσφέροντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να γνωρίσουν βαθύτερα την ιστορική διαδρομή του τόπου.
Οι εγκαταστάσεις θα περιλαμβάνουν μόνιμους και περιοδικούς εκθεσιακούς χώρους, αίθουσα εκδηλώσεων χωρητικότητας περίπου 100 ατόμων, χώρο έρευνας και μελέτης, καθώς και υπαίθριο χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Ιδιαίτερο στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η αξιοποίηση των υφιστάμενων υπόσκαφων χώρων, ενώ προβλέπεται και η δημιουργία ξενώνα για τη φιλοξενία επισκεπτών ερευνητών και μελετητών.
Το Κέντρο δεν θα αποτελεί ένα συμβατικό μουσείο, αλλά έναν ζωντανό χώρο πολιτισμού, γνώσης και δημιουργίας, με δυνατότητες φιλοξενίας εκπαιδευτικών προγραμμάτων, ομιλιών, προβολών, επιστημονικών συναντήσεων και συνεργασιών με πανεπιστήμια και πολιτιστικούς φορείς.
Για τους κατοίκους της Θηρασιάς και ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές, θα αποτελέσει έναν χώρο διατήρησης της συλλογικής μνήμης, ανάδειξης της τοπικής παράδοσης και ενεργού συμμετοχής στην πολιτιστική ζωή του νησιού.
Για τους επισκέπτες, θα προσφέρει μια ουσιαστικότερη γνωριμία με την ιστορία, την αρχαιολογική κληρονομιά και την ιδιαίτερη ταυτότητα της Θηρασιάς.
Παράλληλα, η λειτουργία του αναμένεται να ενισχύσει την πολιτιστική επισκεψιμότητα και να δημιουργήσει προϋποθέσεις για την ανάπτυξη συνεργασιών με την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, συμβάλλοντας σε ένα πρότυπο βιώσιμης ανάπτυξης που αξιοποιεί τον πολιτισμό ως βασικό αναπτυξιακό πόρο.
Με την εξασφάλιση της χρηματοδότησης, η Θηρασιά αποκτά τη δυνατότητα να δημιουργήσει έναν μόνιμο χώρο για τη διαφύλαξη της ιστορίας της, την ανάδειξη του πολιτισμού της και τη μετάδοση της μοναδικής της κληρονομιάς στις επόμενες γενιές.
Σύμφωνα με την απόφαση ένταξης, η υλοποίηση της πράξης προβλέπεται να ξεκινήσει την 1η Δεκεμβρίου 2027 και να ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2030.
